لف) عدم انطباق تخریب محیط زیست و قطع درختان با آموزه‌های مذهبی.

پرهیز از تخریب محیط زیست، در همه ادیان سفارش شده است. در کتاب گاتها (سروده‌های زردشت پیامبر)، بر حفاظت از محیط زیست تاکید شده و در کتاب مینوی خرد، زمین آبادان و سرسبزی که ویران و خشک شود، مورد سرزنش است. در کتاب وندیداد، چهارمین مرحله از مراحل ششگانه آفریدن زمین توسط خداوند (اهورا مزدا) آفرینش گیاه است و در کتاب یشتها، هر یک از عناصر محیط زیست (آتش، آب، زمین، باد، گیاه و جانوران دارای ایزدبانو بوده است و این‌ها، نشان از اهمیت طبیعت جاندار و بی‌جان در فرهنگ مذهبی ایرانیان دارد. در دین انسانی و مبین اسلام نیز بر لزوم حفاظت از محیط زیست تاکید شده و در کتاب آسمانی قرآن مجید و روایات نقل شده از معصومین که درود خدا بر آنان باد، پاسبانی از محیط زیست، یک وظیفه و تکلیف شرعی است.

خداوند در آیه 61 سوره هود می‌فرماید:

«... انشاکم من الارض و استعمرکم فیها»

در آیه‌های 16 تا 22 سوره حجر نیز فرموده است:

«و انشانا فیها من کل شیء موزون...»

به تعبیر دیگر، پروردگار در آیات فوق و آیه‌های 22 و 13 سوره‌ای سلات، هشتم از سوره رعد، سوم از سوره‌ فرقان و... بر آبادان کردن زمین و لزوم قدردانی از نعمات خداوندی و حفظ و پاسداری از منابع طبیعی و آفریده‌های خدا، تاکید کرده است. بنابر این نگرش به طبیعت، یک تفکر دینی و ماورایی می‌طلبد و بر این اساس باید با هر گونه اقدام مخرب طبیعت مقابله کرد پیامبر بزرگوار اسلام حضرت محمد (ص) می‌فرماید:

«تحفظوا من الارض، فانها امکم» حرمت زمین را بدارید و از آن حفاظت کنید که به منزله مادر شماست. براساس روایات منقول در کتاب منیف وسائل الشیعه، شیخ حر عامری و نیز بحارالانوار علامه مجلسی و الکافی فی الفقه (اثر شیخ حلبی)، قطع درختان و به آتش کشیدن آن، حتی در جنگلها، منع شده است چه رسد در شرایط عادی تا به استناد «الضرورات تبیح  المحذورات» قائل به جواز آن باشیم.

طبیعت، به ویژه گیاهان و درختان، نعمتهایی‌اند که از برای همه نسلهاست و به تعبیری «و الارض وضعها للانام» ریاست محترم قوه قضاییه نیز در همایش حقوق محیط زیست (21 و 22 خرداد 1382) اظهار داشته‌اند:

«تخریب و به هلاکت و فنا و تباهی رساندن یک ثروت طبیعی « و اذتوا سعا فی الارض فساد و اهلک الاحرس و النسل» فساد بوده و در قرآن کریم، افساد و فساد فی الارض، به علت حرام بودن، ممنوع است.»

قواعد اتلاف، تسبیب و لا ضرر و لاضرار و حتی تسلیط نیز دلیل محکمی بر ممنوعیت و حرمت تخریب محیط زیست و قطع درختان است که نه تنها برای نسل امروز بلکه برای همه نسلهای آینده است.

ب) عدم انطباق قطع درختان جنگلی با مقررات الزام‌آور بین‌المللی:

 تخریب جنگل دست کاشت لویزان و قطع درختان آ‌ن، با مواد قانونی کنوانسیونهای بین‌المللی که ایران بدان ملحق شده و به استناد ماده (9) قانون مدنی و اصل 77 قانون اساسی، لازم الاجراء و لازم الاتباع است، در تعارض است. افزون بر این، اقدام مزبور، با بیانیه‌ها و اصول کلی حاکم بر حقوق بین‌الملل و مقررات مربوطه، انطباق ندارد.

اصل دوم از بیانیه استکهلم مصوب 1972 (کنفرانس سازمان ملل متحد در باره محیط زیست) مقرر می‌دارد: «منابع طبیعی زمین، شامل هوا، ‌آب، خاک، گل‌ها و گیاهان و مخصوصاً نمونه‌های مشخص اکوسیستم‌های طبیعی، باید برای استفاده نسلهای کنونی و آینده با برنامه‌ریزی دقیق و مدیریت مناسب، محافظت شوند.»

اصل بیست و سوم بیانیه ریو (دستور کار قرن 21 مصوب 1992) اشعار داشته است: «امکان بهره‌برداری از محیط زیست و منابع طبیعی برای انسان محدود است. بنابر این باید این منابع تحت نظارت و حفاظت قرار گیرد.»

در فصل یازدهم از دستور کار قرن بیست و یک (ریو) بر مبارزه با نابودی جنگلها و تلاش حفاظتی برای کنترل آن و مبارزه با نابودی غیرقابل کنترل آن تاکید شده است و در فصل 27 آن بیانیه، بر نقش خطیر سازمانهای غیردولتی بر حفاظت از محیط زیست، تاکید شده است.

در بیانیه «اصول حفاظت از جنگلها (ریو 1992 مصوبه اجلاس زمین بر حفاست از کلیه جنگلها تاکید شده است بند هـ مقدمه این بیانیه مقرر می‌دارد: «تمامی جنگلها چه مصنوعی و چه طبیعی در هر منطقه جغرافیایی (سردسیر، گرمسیر، معتدل و... از حمایت و حفاظت برخوردارند و بر توسعه پایدار آن تاکید می‌گردد.»

بند «د» اصل ششم بیانیه مذکور می‌گوید: «نقش جنگلهای مصنوعی و کاشت گیاهان کشاورزی و دائمی به عنوان منابع پایدار سازگار با محیط زیست و تجدید شونده انرژی و مواد خام صنعتی شناخته شده، گسترش یافته و تشویق گردد. نقش اقدامات فوق در حفظ فرایندهای هر اکولوژیکی، تقلیل فشار بر جنگلهای دیگر و قدیمی ایجاد اشتغال، توسعه منطقه‌ای با مشارکت مناسب مردم بومی باید شناخته شده و تشویق شود.»

مقدمه کنوانسیون بیابان زدایی مصوب 1994 پاریس (1/11/1375 مجلس شورای اسلامی)، بر نقش ویژه سازمانهای غیردولتی NGOها، تاکید کرده و به استناد ماده (1) این کنوانسیون، بیابان‌زدایی را تشویق و بیابان‌زایی را که تخریب سرزمین در مناطق مختلف از طریق کاهش یا از بین بردن توان تولید زیست‌شناسی یا اقتصادی و ترکیب اراضی دیم، آبی،‌ مرتع و جنگل و... می‌باشد، ممنوع دانسته و برلزوم جلوگیری از آن اصرار دارد.

به استناد ماده ششم کنوانسیون تنوع زیستی (ریو دو ژانیرو 1992 مصوب 1375 مجلس شورای اسلامی)، حفاظت و بهره‌گیری پایدار از اکوسیستم‌ها (مجموعه‌ای پویا از گیاه و جانداران و محیط پیرامون آن) ضروری بوده و بر پاسیبانی از آن، تاکید شده است.

با توجه به مراتب فوق،‌ جنگلها، اعم از دست کاشت (مصنوعی) و طبیعی، مورد حمایت حقوق بین‌الملل و کنوانسیونهای مربوطه که ایران نیز بدان ملحق شده می‌باشد و در نتیجه، هر گونه تخریب جنگل و قطع درخت از دیدگاه حقوق بین‌الملل و مقررات آن که با توجه به تصویب موارد پیش گفته در حکم قانون است ممنوع بوده و توقف این عملیات ضروری است.

ج) ممنوعیت قطع درختان جنگلی از منظر قوانین داخلی:

تخریب  جنگل و  و قطع درختان آن، به استناد قانون اساسی، قوانین عادی و آیین نامه‌هایی که ذیلاً اشاره می‌گردد، ممنوع است.

1ـ به استناد اصل پنجاهم قانون اساسی که حفاظت از محیط زیست را وظیفه عمومی و فعالیتهای مضر و مخرب را ممنوع اعلام کرده است.

2ـ بر اساس قانون الحاق یک تبصره به ماده (2) قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگلها و مراتع مصوب 21/2/84 که مقرر می‌دارد:

«جنگلهای دست کاشت و یا جنگلها و مراتعی که در اجرای وظیفه احیاء و توسعه منابع طبیعی از قبیل طرحهای جنگلداری، مرتع‌داری، بیابان‌زدایی، طرحهای مدیریت منابع طبیعی و یا طرحهایی که با مشارکت اشخاص حقیقی و حقوقی برای توسعه منابع جدید ایجاد شوند و همچنین پارکهای جنگلی و خزانه‌های تولید نهال و بذر جنگلی و مرتعی (نهالستانهای عمومی، ایستگاههای تولید بذر و نهال) در محدوده منابع طبیعی یاد شده در حکم منابع مذکور در این ماده می‌باشد.»

3ـ طبق مفاد لایحه حفظ و گسترش فضای سبز شهرها مصوب 1359 که حفاظت از فضای سبز شهری را ضروری و عاملان بر هم زدن تعادل محیط زیست شهری را، هر کس که باشد، مستحق مجازات می‌داند.

4ـ مستند به بند الف ماده 62 قانون برنامه چهارم توسعه که ناظر بر جلوگیری از هر گونه اقدام منجر به آلودگی هوا می‌باشد. بدیهی است که قطع درختان از لحاظ اینکه موجب افزایش آلودگی هواست، در نتیجه باید از عملیاتی شدن جلوگیری نمود.

5ـ بر اساس بند هـ ماده 69 قانون برنامه چهارم توسعه مصوب 1383 که بر توسعه فضای سبز و جنگلهای دست کاشت تاکید کرده است. واضح و مبرهن است که قطع درختان جنگلها ، اقدامی منافی با توسعه فضای سبز بوده و تخریب این جنگل دست کاشت، در تنافر با سیاست‌های زیست محیطی نظام جمهوری اسلامی ایران در برنامه چهارم توسعه است.

6ـ به استناد آیین‌نامه نحوه بررسی و تصویب طرحهای توسعه و عمران محلی ـ ناحیه‌ای، منطقه‌ای و ملی و مقررات شهرسازی و معماری کشور مصوب 20/10/1378 که جهت هر گونه طرح، تشریفات خاصی را در نظر گرفته است این در حالی است که طرح قطع درختان جنگی صرفنظر از غیرقانونی بودن آن، از مجرای پیش‌بینی شده در آیین‌نامه مزبور هم تبعیت ننموده است.

7ـ طبق بند ج ماده (2) آیین‌نامه اجرایی لایحه قانونی واگذاری اراضی در حکومت اسلامی مصوب 1359 که مشعر بر غیرقابل واگذاری بودن پارکهای جنگلی است چه رسد به تخریب و انهدام آن!!!

بر اساس بند چ ماده چهارم آیین‌نامه اجرایی ماده 182 قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی مصوب 1381 هیات وزیران تشکلهای مردم نهاد می توانند با اعمال حق دادخواهی خود هر گونه اقدام  در حهت تخریب محیط زیست و قطع درختان جنگلی را در مراجع قضایی پیگیری کنند که نمونه عملی آن قضیه قطع درختان جتگل لویزان بوده است .